از ويژگىهاى فقه شيعه نسبت به ديگر مذاهب فقهى - اسلامى ، برخوردارى آن از عنصر اجتهاد و كندوكاو مستمر در منابع دينى است . وجود اين اصل اساسى در فقه شيعه كه برگرفته از توصيهء خداوند لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ و رهنمودهاى ائمه اهل بيت است : « علينا إلقاء الأصول و عليكم أن تتفرعوا » توانسته است احكام شريعت را بر فراخناى زندگى بشر بگستراند و تمام ابعاد و زواياى زندگى او را در سايهء دين قرار دهد . تلاش پىگير و خستگىناپذير فقيهان شيعه براى بهره‌گيرى از عنصر اجتهاد ، علاوه بر نقشى كه در توسعه احكام داشته از نظر رشد و ارتقا بخشيدن به فن اجتهاد نيز تأثير به‌سزايى برجاى گذاشته است ، زيرا تفقّه و استنباط ، چه از نظر شيوه و چه از جهت مبانى و قواعد ، در روزگار ما قابل مقايسه با ادوار نخستين آن نيست . آنچه در اين زمينه اهميّت دارد اين است كه رشد كيفى اجتهاد و تفقّه تا اندازهء بسيارى مرهون رشد كمّى مسائل و موضوعاتى است كه به عنوان بستر اجتهاد ، در طول زمان پديد آمده و فقيهان را واداشته تا به جست‌وجو در منابع دينى و كشف حكم شرعى آن‌ها بپردازند . ترديدى نيست كه اگر فقيهان به اين زمينه‌ها عنايت نمىورزيدند خيلى از نيازها و ضرورت‌ها در بخش مبانى و مبادى تفقه رخ نمىنمود و ديدگاه‌هاى جديدى كه نقش اساسى در غنى ساختن روش و قواعد استنباط دارند پديد نمىآمد . انقلاب بزرگ اسلامى ايران ، علاوه بر تأثير شگرفى كه در ابعاد مختلف سياسى ، اجتماعى و فرهنگى حيات مردم ايران ، بلكه مسلمانان جهان گذاشت ، در زمينهء